Drewniane klocki z czarnymi literami oznaczają "Gestalt" na pierwszym planie, nawiązując do terapii Gestalt, podczas gdy inne drewniane klocki są rozproszone i nieostre w tle.

Jeśli szukasz skutecznego podejścia, które pomoże Ci lepiej zrozumieć siebie i przejąć kontrolę nad własnym życiem, warto poznać ten fascynujący nurt psychoterapii. Gestalt to jeden z najbardziej dynamicznych i praktycznych rodzajów terapii, który koncentruje się na tym, co dzieje się w Twoim życiu tu i teraz. 

Czym jest psychoterapia Gestalt - podstawy teoretyczne

Psychoterapia Gestalt wywodzi się z psychologii postaci (Gestaltpsychologie) i została rozwinięta przez Fritza Perlsa (Frederick Salomon Perls) wraz z żoną Laurą w latach 40. XX wieku. Słowo to pochodzi z języka niemieckiego i oznacza “postać” lub “figurę”, co doskonale oddaje istotę tej metody – postrzeganie człowieka jako całości, a nie sumy pojedynczych części.

Fritz Perls stworzył podejście łączące elementy psychoanalizy, psychologii postaci i filozofii egzystencjalnej. Psychoterapia metodą Gestalt opiera się na założeniu, że człowiek naturalnie dąży do kontaktu ze sobą i otoczeniem, a problemy psychiczne wynikają z przerwanego lub zaburzonego kontaktu.

Terapia Gestalt należy do nurtu psychoterapii humanistycznej, co oznacza, że terapeuta traktuje klienta jako eksperta od własnego życia. Psychoterapeuta w tym nurcie nie interpretuje ani nie analizuje – zamiast tego pomaga pacjentowi w odkrywaniu własnych zasobów i potencjału.

Sprawdź naszych specjalistów pracujących w tym nurcie!
  • Coach

    Katarzyna Zielant

    Jeśli czujesz, że Twoja praca kradnie całą Twoją energię i czas, i nie wiesz co zrobić, żeby podnieść jakość swojego życia, to coaching kariery jest dla Ciebie strzałem w dziesiątkę. Pomagam w odnajdywaniu swojej ścieżki kariery oraz w transformacji zawodowej. Wspólnie przyjrzymy się temu co nie działa i czego brakuje, aby Twoje życie było na Twoich zasadach, z …

    Katarzyna Zielant

    Coach

    Jeśli czujesz, że Twoja praca kradnie całą Twoją energię i czas, i nie wiesz co zrobić, żeby podnieść jakość swojego życia, to coaching kariery jest dla Ciebie strzałem...

    Obszary wsparcia:

    Brak pewności siebie Kariera Mobbing Motywacja Prokrastynacja Relacje Smutek Strach i lęk Stres Work-Life balance Wypalenie zawodowe Zarządzanie zespołem Złość

    Języki obce:

    Angielski (English)
    Cena: od 249,00  za sesję
  • Coach , Psycholog

    Agnieszka Kondysz

    Prowadzę konsultację indywidualną osób dorosłych doświadczających trudności w regulacji emocji, w relacjach z innymi, problemów z niską samooceną, brakiem wiary w siebie czy poczuciem osamotnienia. Udzielam pomocy psychologicznej w zakresie kryzysów psychologicznych. Jako coach specjalizuje się w coachingu kryzysu, pomagam osobom, które znalazły się w umiarkowanym bądź lekkim kryzysie lub w ciężkim stresie w wydobyciu naturalnego wewnętrznego potencjału …

    Agnieszka Kondysz

    Coach, Psycholog

    Prowadzę konsultację indywidualną osób dorosłych doświadczających trudności w regulacji emocji, w relacjach z innymi, problemów z niską samooceną, brakiem wiary w siebi...

    Obszary wsparcia:

    Brak pewności siebie Depresja Mobbing Motywacja Relacje Relacje rodzinne Smutek Strach i lęk Stres Trauma Wypalenie zawodowe Zaburzenia osobowości Żałoba

    Nurt / Rodzaj terapii:

    Poznawczo - Behawioralny (CBT)
    Cena: od 159,00  za sesję
  • Psychodietetyk

    Aleksandra Szary

    Jestem dietetykiem, psychodietetykiem oraz pedagogiem. Praca z drugim Człowiekiem – w holistycznym ujęciu – jest marzeniem, które spełniam od 17 lat. W mojej pracy stawiam na wartość przekazywanej wiedzy. Chcę dzielić się tym co najlepsze, aby jakość usług, które świadczę były na jak najwyższym poziomie.

    Aleksandra Szary

    Psychodietetyk

    Jestem dietetykiem, psychodietetykiem oraz pedagogiem. Praca z drugim Człowiekiem – w holistycznym ujęciu – jest marzeniem, które spełniam od 17 lat. W moje...

    Obszary wsparcia:

    Brak pewności siebie Kariera Motywacja Odżywianie Psychosomatyka Smutek Strach i lęk Stres Work-Life balance Złość
    Cena: od 189,00  za sesję
  • Coach , Psycholog

    Katarzyna Franus

    Zapraszam na konsultację psychologiczną, podczas której zdecydujesz, jaka będzie najlepsza forma dalszej pracy. Podczas spotkania diagnostycznego nazwiemy tematy i obszary, które są dla Ciebie ważne i nad którymi chcesz się pochylić. Wspólnie określimy i doprecyzujemy cele, które chcesz osiągnąć. Nasza dalsza praca może mieć charakter terapeutyczny lub coachingowy, może też przyjąć formę porady psychologicznej. Pierwsza sesja pomoże Ci …

    Katarzyna Franus

    Coach, Psycholog, Terapeuta

    Zapraszam na konsultację psychologiczną, podczas której zdecydujesz, jaka będzie najlepsza forma dalszej pracy. Podczas spotkania diagnostycznego nazwiemy tematy i obsz...

    Obszary wsparcia:

    Bezsenność Brak pewności siebie Depresja Kariera LGBT+ Friendly Mobbing Motywacja Prokrastynacja Przemoc Psychosomatyka Relacje Relacje rodzinne Rodzicielstwo Seksualność Sesje dla par Smutek Strach i lęk Stres Trauma Trauma religijna Uzależnienia Work-Life balance Współuzależnienie Wypalenie zawodowe Zarządzanie zespołem Żałoba Złość

    Nurt / Rodzaj terapii:

    Racjonalna Terapia Zachowania (RTZ) Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach (TSR)

    Języki obce:

    Angielski (English)
    Cena: od 219,00  za sesję

Na czym polega terapia Gestalt - mechanizmy działania

Terapia Gestalt to metoda koncentrująca się na doświadczaniu “tu i teraz”. W przeciwieństwie do psychoanalizy, która skupia się na przeszłości, Gestalt kładzie nacisk na obecną chwilę i to, co aktualnie przeżywasz. Proces terapeutyczny w tym nurcie opiera się na dialogu egzystencjalnym między terapeutą a klientem.

Głównym założeniem jest przekonanie o naturalnej zdolności organizmu do samoregulacji. Terapeuta pomaga pacjentowi w rozpoznawaniu i nazywaniu swoich potrzeb, emocji oraz wzorców zachowań, wykorzystując koncepcję “figury i tła”.

Metody Gestalt obejmują między innymi pracę z ciałem, eksperymentowanie z zachowaniami oraz techniki zwiększające koncentrację na własnych doznaniach. Gestalt opiera się na przekonaniu, że ciało i umysł są ze sobą nierozerwalnie połączone, dlatego psychoterapeuta często zwraca uwagę na sygnały psychosomatyczne.

Skuteczność terapii Gestalt - dowody naukowe

Systematyczny przegląd badań przeprowadzony przez Raffagnino (2019) wykazał jej skuteczność szczególnie w ustawieniach grupowych, zarówno dla zaburzeń klinicznych, jak i problemów społecznych. Analiza objęła 11 badań empirycznych z lat 2007-2018, pokazując pozytywne wyniki interwencji psychoterapeutycznych.

Najnowsze badania randomizowane kontrolowane dostarczają coraz więcej dowodów na jej skuteczność. Badanie Javadi Larijani i współpracowników (2023) z 60 kobietami z stwardnieniem rozsianym wykazało, że 8 sesji terapii Gestalt znacząco redukowało objawy lęku w porównaniu z placebo.

Wieloprzypadkowe studium Kaisler i współpracowników (2023) z 7 klientami z typowymi zaburzeniami zdrowia psychicznego (depresja, lęk, PTSD) wykazało dużą skuteczność pomocy.

Kolorowa, abstrakcyjna sylwetka głowy kobiety wykonana z żywych, teksturowanych kwadratów symbolizuje terapię Gestalt, wtapiając się w morski krajobraz z zachmurzonym, błękitnym niebem i odległymi górami. Plamy farby i geometryczne kształty dominują w górnej części.

Dla kogo ta forma terapii będzie odpowiednia ?

Według aktualnych wytycznych klinicznych, ta forma terapii sprawdza się szczególnie dobrze u osób, które:

  • Chcą lepiej poznać siebie i zrozumieć swoje reakcje emocjonalne
  • Zmagają się z trudnościami w wyrażaniu emocji
  • Doświadczają problemów w relacjach interpersonalnych
  • Szukają wsparcia w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami życiowymi

Metoda ta sprawdza się dobrze w przypadku zaburzeń psychosomatycznych, gdzie istotna jest praca z ciałem i świadomością własnych doznań.

Przeciwwskazania do terapii Gestalt obejmują:

  • Ostre stany psychotyczne
  • Ciężkie zaburzenia osobowości (szczególnie z grupy B)
  • Aktywne myśli samobójcze
  • Niestabilność emocjonalna wymagająca natychmiastowej interwencji

Jak podkreśla znana platforma edukacyjna StatPearls NCBI, “intensywne skupienie na teraźniejszości może być alarmujące lub nawet szkodliwe” dla osób z ciężkimi zaburzeniami psychicznymi. 

Terapeuta pomoże Ci określić, czy potrzebujesz innego podejścia i zastosuje odpowiednie metody leczenia.

Proces terapeutyczny w nurcie Gestalt

Charakteryzuje się wysoką interakcją między pacjentem a terapeutą. Współczesne podejście odstąpiło od konfrontacyjnych metod Fritz Perlsa na rzecz bardziej relacyjnego, wspierającego stylu.

W trakcie terapii psychoterapeuta używa różnych technik, takich jak:

  • Praca z “pustym krzesłem” – terapeuta prosi o wyobrażenie sobie na pustym krześle osoby, z którą pacjent ma konflikt. Zaprasza do prowadzenia z nią dialogu, wyrażając swoje uczucia i potrzeby, często zmieniając miejsca i wcielając się też w tę drugą osobę;
  • Eksperymenty z polaryzacjami – technika polegająca na świadomym przesadzaniu i eksploracji przeciwstawnych aspektów osobowości (np. “silny-słaby”, “kontrolujący-spontaniczny”), aby lepiej zrozumieć wewnętrzne konflikty i zintegrować różne części siebie;
  • Praca z marzeniami sennymi – sen traktowany jest jako projekcja różnych aspektów osobowości;
  • Techniki zwiększające świadomość ciała – skupianie uwagi na odczuciach fizycznych, napięciach mięśniowych, postawie i gestach podczas terapii, ponieważ ciało często wyraża to, czego umysł nie jest świadomy lub co tłumi.

Cztery filary współczesnej terapii Gestalt obejmują: fenomenologię (naukę o świadomości i bezpośrednim doświadczeniu), dialog (relacja Ja-Ty i autentyczny kontakt), teorię pola (holistyczne rozumienie osoby w środowisku) oraz eksperyment (kreatywne podejścia do ryzyka nowych sposobów bycia).

Terapia grupowa

Białe drewniane krzesło z brązowym wyściełanym siedziskiem stoi na drewnianej podłodze obok pasującego wyściełanego stołka, przywołując ciepłą, przyjazną atmosferę często spotykaną w przestrzeniach poświęconych terapii Gestalt. Tło stanowi gładka biała ściana z ciemną listwą przypodłogową.

Terapia grupowa to szczególnie ważna forma pracy w nurcie Gestalt. Badania wykazały, że udział w grupie pozwala na doświadczanie różnych aspektów własnej osobowości w bezpiecznym środowisku. Systematyczny przegląd Raffagnino (2019) pokazał, że interwencje terapii Gestalt wykazują szczególną poprawę w ustawieniach grupowych.

Grupowa psychoterapia Gestalt wykorzystuje dynamikę grupy, aby eksplorować wzorce relacyjne, ćwiczyć nowe zachowania, otrzymywać informacje zwrotne od innych uczestników oraz rozwijać umiejętności komunikacyjne. Dzięki tym procesom uczestnicy mają szansę lepiej zrozumieć siebie i swoje relacje z innymi, co sprzyja osobistemu rozwojowi i poprawie jakości życia.

Jak wybrać terapeutę?

Wybierając psychoterapeutę Gestalt, zwróć uwagę na:

  • Ukończone szkolenie w akredytowanej szkole psychoterapii Gestalt
  • Certyfikat uznawanych organizacji
  • Doświadczenie kliniczne w pracy z Twoim rodzajem problemów
  • Regularne superwizje i szkolenia podyplomowe

Standardy szkoleniowe różnią się międzynarodowo, ale wymagają zazwyczaj minimum 220 godzin szkolenia, 50 godzin indywidualnej terapii Gestalt i 75 godzin superwizji. W Polsce wymogi są bardziej restrykcyjne – potrzebne jest 4-letnie szkolenie oraz staż w szpitalu psychiatrycznym. Dodatkowo wymagane jest 100 godzin terapii własnej oraz 50 godzin superwizji.

Pierwsza sesja powinna obejmować ocenę Twoich potrzeb i celów terapeutycznych, wyjaśnienie metod pracy, ustalenie ram terapeutycznych oraz ocenę, czy metoda jest dla Ciebie odpowiednia.

Znajdź wykwalifikowanego specjalistę Gestalt w Holisticum

Jeśli po przeczytaniu tego artykułu uważasz, że terapia Gestalt może być dla Ciebie odpowiednia, platforma Holisticum oferuje dostęp do certyfikowanych psychoterapeutów specjalizujących się w tym nurcie. Wszyscy nasi terapeuci posiadają odpowiednie kwalifikacje i regularnie uczestniczą w superwizjach.

Pamiętaj, że wybór odpowiedniej metody terapeutycznej to proces indywidualny. Zachęcamy do skonsultowania się z naszymi specjalistami, którzy pomogą Ci ocenić, czy psychoterapia Gestalt będzie odpowiednim wyborem w Twojej sytuacji.

Wybrane źródła naukowe:

Javadi Larijani, M., et al. (2023). Effectiveness of gestalt therapy, behavioral activation and placebo on symptoms of anxiety in women suffering multiple sclerosis: A randomized controlled trial. International Journal of Travel Medicine and Global Health.

Kaisler, R., et al. (2023). Common mental disorders in Gestalt therapy treatment: a multiple case study comparing patients with moderate and low integrated personality structures. PMC.

Raffagnino, R. (2019). Gestalt Therapy Effectiveness: A Systematic Review of Empirical Evidence. Open Journal of Social Sciences.

Bretz, H.J., Heekerens, H.P., & Schmitz, B. (1994). A meta-analysis of the effectiveness of gestalt therapy. Zeitschrift für Klinische Psychologie.

Gestalt Therapy – StatPearls – NCBI Bookshelf. (2024). National Center for Biotechnology Information.

Artykuł przygotowany przez zespół psychoterapeutów Holisticum z weryfikacją merytoryczną na podstawie aktualnych badań naukowych.

Przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu terapii warto skonsultować się z wykwalifikowanym psychoterapeutą. W przypadku myśli samobójczych lub ostrego kryzysu psychicznego niezwłocznie skontaktuj się z odpowiednią służbą medyczną.
Zastrzeżenie medyczne: Ten artykuł ma charakter edukacyjny. W przypadku problemów zdrowia psychicznego skonsultuj się z wykwalifikowanym specjalistą.

Zobacz też:
Pierwszy krok
może być
łatwiejszy
Zniżka 20PLN
na pierwszą sesję
KOD: HOLI20
*Wpisz podczas dokonywania płatności