Trzy białe kostki z czarnymi literami C, B i T są ułożone obok siebie na tkanym brązowym tle, symbolizując terapię poznawczo-behawioralną.

Jeśli zastanawiasz się nad wyborem odpowiedniej formy pomocy psychologicznej, nurt poznawczo-behawioralny może być tym, czego szukasz.

Terapia poznawczo-behawioralna, znana również jako terapia CBT (Cognitive Behavioral Therapy), to jedna z najskuteczniejszych i najczęściej wybieranych metod psychoterapii na świecie. Podejście to łączy pracę nad sposobem myślenia z modyfikacją zachowań, oferując pacjentom konkretne narzędzia do radzenia sobie z problemami emocjonalnymi.

Na czym polega terapia poznawczo-behawioralna

Koncentruje się ona na związku między twoimi myślami, emocjami i zachowaniami. Podstawą tej terapii jest założenie, że to, jak myślisz o sytuacji, wpływa na twoje uczucia i zachowania. Pacjent wraz z psychoterapeutą pracują nad identyfikowaniem negatywnych wzorców myślenia i uczenia się nowych, bardziej adaptacyjnych sposobów reagowania na trudne sytuacje.

W nurcie poznawczo-behawioralnym terapeuta pomaga zrozumieć, jak Twoje przekonania i automatyczne myśli wpływają na Twój stan emocjonalny. Uczysz się, jak rozpoznawać zniekształcenia poznawcze – błędne wzorce myślenia, które mogą pogłębiać problemy psychiczne. Zaczynasz kwestionować negatywne myśli i zastępować je bardziej realistycznymi.

Sprawdź naszych specjalistów pracujących w tym nurcie!
  • Psychoterapeuta , Terapeuta uzależnień

    Ewa Matyjak-Zakrzewska

    Jestem psychoterapeutą CBT i specjalistą psychoterapii uzależnień, pracuję online z dorosłymi, młodzieżą i dziećmi od 6. roku życia. Pomagam osobom z uzależnieniami (alkoholowymi, narkotykowymi, behawioralnymi), współuzależnionym oraz z doświadczeniem DDA i DDD. W pracy integruję podejście poznawczo-behawioralne, terapię schematów i interwencję kryzysową. Wspieram klientów w radzeniu sobie z lękiem, depresją, traumą oraz w odbudowie poczucia wartości. Ważne są …

    Ewa Matyjak-Zakrzewska

    Psychoterapeuta, Terapeuta uzależnień

    Jestem psychoterapeutą CBT i specjalistą psychoterapii uzależnień, pracuję online z dorosłymi, młodzieżą i dziećmi od 6. roku życia. Pomagam osobom z uzależnieniami (al...

    Obszary wsparcia:

    Bezsenność Brak pewności siebie Depresja Mobbing Odżywianie Praca z psychodelikami Prokrastynacja Przemoc Psychosomatyka Relacje Relacje rodzinne Rodzicielstwo Seksualność Sesje dla par Smutek Strach i lęk Stres Trauma Uzależnienia Współuzależnienie Wypalenie zawodowe Zaburzenia osobowości Żałoba Złość

    Nurt / Rodzaj terapii:

    Poznawczo - Behawioralny (CBT) Terapia uzależnień
    Cena: od 189,00 zł za sesję
  • Terapeuta uzależnień

    Sylwia Zakrzewska

    Człowiek jest zbyt złożony by patrzeć na niego tylko przez pryzmat jego uzależnienia. Holistyczne podejście i pomoc zintegrowana wyznaczają kierunek w procesie terapeutycznym i w budowaniu relacji terapeutycznej.

    Sylwia Zakrzewska

    Terapeuta uzależnień

    Człowiek jest zbyt złożony by patrzeć na niego tylko przez pryzmat jego uzależnienia. Holistyczne podejście i pomoc zintegrowana wyznaczają kierunek w procesie terapeut...

    Obszary wsparcia:

    Bezsenność Depresja Motywacja Przemoc Relacje Relacje rodzinne Smutek Strach i lęk Stres Uzależnienia Współuzależnienie Wypalenie zawodowe Żałoba Złość

    Nurt / Rodzaj terapii:

    Terapia uzależnień
    Cena: od 189,00 zł za sesję
  • Psychodietetyk

    Aleksandra Szary

    Jestem dietetykiem, psychodietetykiem oraz pedagogiem. Praca z drugim Człowiekiem – w holistycznym ujęciu – jest marzeniem, które spełniam od 17 lat. W mojej pracy stawiam na wartość przekazywanej wiedzy. Chcę dzielić się tym co najlepsze, aby jakość usług, które świadczę były na jak najwyższym poziomie.

    Aleksandra Szary

    Psychodietetyk

    Jestem dietetykiem, psychodietetykiem oraz pedagogiem. Praca z drugim Człowiekiem – w holistycznym ujęciu – jest marzeniem, które spełniam od 17 lat. W moje...

    Obszary wsparcia:

    Brak pewności siebie Kariera Motywacja Odżywianie Psychosomatyka Smutek Strach i lęk Stres Work-Life balance Złość
    Cena: od 189,00 zł za sesję
  • Psycholog , Psychoterapeuta

    Arkadiusz Bernat

    Nazywam się Arkadiusz Bernat. Jestem doświadczonym psychologiem i psychoterapeutą pracującym w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT). Z kilkuletnim stażem zawodowym w leczeniu zaburzeń psychicznych i problemów emocjonalnych, łączę wiedzę z empatią wynikającą z bogatego doświadczenia życiowego. Ukończyłem Szkołę Psychoterapii Centrum CBT EDU w Warszawie oraz studia magisterskie i doktoranckie z psychologii na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w Lublinie.

    Arkadiusz Bernat

    Psycholog, Psychoterapeuta

    Nazywam się Arkadiusz Bernat. Jestem doświadczonym psychologiem i psychoterapeutą pracującym w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT). Z kilkuletnim stażem zawodowym w le...

    Obszary wsparcia:

    Brak pewności siebie Depresja Relacje Relacje rodzinne Smutek Strach i lęk Stres Trauma Trauma religijna Uzależnienia Współuzależnienie Zaburzenia osobowości Żałoba

    Nurt / Rodzaj terapii:

    Poznawczo - Behawioralny (CBT)
    Cena: od 159,00 zł za sesję

Naukowe podstawy terapii CBT - co mówią badania

Skuteczność tego podejścia została potwierdzona w dziesiątkach metaanaliz przeprowadzonych na przestrzeni ostatnich dekad. Według przeglądu Hofmanna i współpracowników (2012), opublikowanego w “Cognitive Therapy and Research”, wykazuje ono dużą skuteczność w leczeniu szerokiego spektrum zaburzeń psychicznych, szczególnie zaburzeń lękowych i depresji. Metaanaliza Butler i współpracowników (2006) w “Clinical Psychology Review” potwierdziła silne podstawy empiryczne dla wielu problemów zdrowia psychicznego.

W przypadku depresji, metaanaliza Cuijpersa i zespołu (2013) opublikowana w “The Canadian Journal of Psychiatry” wykazała, że CBT jest równie skuteczna jak leki antydepresyjne, a w przypadku łączenia obu metod skuteczność znacząco wzrasta. Szczególnie obiecujące są wyniki dotyczące długoterminowych efektów – badania Hollona i współpracowników (2006) opublikowane w “Annual Review of Psychology” pokazują, że korzyści utrzymują się znacznie dłużej niż w przypadku samej farmakoterapii.

Skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej

Terapia CBT jest szczególnie skuteczna w przypadku zaburzeń lękowych, depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych i wielu innych problemów. Wynika to z jej praktycznego charakteru. Pacjent nie tylko rozmawia o problemach, ale aktywnie uczy się nowych umiejętności. Terapeuci wykorzystują różnorodne techniki, takie jak dialog sokratejski, ekspozycja czy ćwiczenia praktyczne. Tak skonstruowany proces terapeutyczny pozwala na wprowadzenie realnych zmian w codziennym funkcjonowaniu.

Przebieg terapii 

Osoba stoi na zewnątrz z rękami uniesionymi w kierunku nieba, na tle jasnego, złotego zachodu słońca z chmurami - przywołując poczucie radości.

Ta forma pomocy psychologicznej ma zazwyczaj charakter krótkoterminowy, co oznacza, że rezultaty można osiągnąć w stosunkowo niedługim okresie. Czas trwania leczenia zależy oczywiście od konkretnego problemu, ale często wynosi od kilku do kilkunastu miesięcy. Każda sesja ma konkretny cel i strukturę, co pozwala na systematyczną pracę nad określonymi zagadnieniami.

W trakcie procesu terapeutycznego psychoterapeuta może dodatkowo zadawać Ci prace domowe – ćwiczenia do wykonania między sesjami. Te zadania pomagają przenieść nowe umiejętności z gabinetu do codziennego życia. Uczysz się identyfikować dysfunkcjonalne schematy myślenia i stopniowo je modyfikować. Relacja między terapeutą a Tobą opiera się więc na współpracy i aktywnym zaangażowaniu obu stron.

Techniki stosowane w nurcie poznawczo-behawioralnym

Terapeuci pracujący w tym nurcie wykorzystują szeroką gamę technik terapeutycznych. Dialog sokratejski pomaga w kwestionowaniu automatycznych myśli i przekonań. Technika ekspozycji jest szczególnie przydatna w leczeniu zaburzeń lękowych – pacjent stopniowo konfrontuje się ze swoimi lękami w kontrolowanych warunkach.

Inne popularne techniki obejmują ćwiczenia uważności, pracę z dziennikiem myśli czy planowanie aktywności. Każda technika jest dobierana indywidualnie do potrzeb pacjenta i charakteru jego problemów. 

Praktyczne przykłady technik w działaniu

Fundamentem CBT jest model poznawczy opracowany przez Aarona Becka, który zakłada, że nasze myśli, emocje i zachowania są ze sobą ściśle powiązane (Beck & Clark, 1997). Aby lepiej zrozumieć, jak działają techniki CBT, warto przyjrzeć się konkretnym przykładom stosowanym w praktyce klinicznej.

Jedną z najważniejszych technik jest identyfikacja i kwestionowanie zniekształceń poznawczych. Harvey i współpracownicy (2004) w swojej książce “Cognitive behavioural processes across psychological disorders” opisują, jak automatyczne myśli wpływają na nasze samopoczucie.

Przykładowo, osoba z zaburzeniami lękowymi może myśleć: “Jeśli popełnię błąd w prezentacji, wszyscy pomyślą, że jestem nieudacznikiem”. Terapeuta pomoże rozpoznać to jako “katastrofizowanie” i “czytanie w myślach”, następnie wspólnie wypracują bardziej realistyczną alternatywę.

Technika ekspozycji stopniowej, szeroko opisana w literaturze naukowej, jest szczególnie polecana w leczeniu fobii i zaburzeń lękowych. Polega na systematycznym, kontrolowanym kontakcie z obiektem lęku, rozpoczynając od sytuacji najmniej stresujących.

Dziennik myśli to kolejne narzędzie, które pozwala pacjentom na przeniesienie umiejętności z gabinetu do codziennego życia poprzez systematyczne obserwowanie i analizowanie własnych wzorców myślenia.

Osoba siedzi na ziemi w lesie, opierając się o drzewo i pisze w notatniku - być może zastanawia się nad psychoterapią lub terapią poznawczo-behawioralną. Światło słoneczne przenika przez drzewa w tej spokojnej scenerii.

Dla kogo jest terapia CBT

Psychoterapia w nurcie behawioralnym jest odpowiednia dla osób zmagających się z różnorodnymi problemami. Szczególnie dobrze sprawdza się w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych, problemów z zarządzaniem gniewem czy trudności w relacjach. Terapia CBT sprawdza się także w przypadku zaburzeń osobowości, choć wtedy może wymagać dłuższego czasu.

Jeśli chcesz nauczyć się konkretnych umiejętności radzenia sobie ze stresem, negatywnymi emocjami lub problemami w życiu codziennym, ten rodzaj leczenia może być idealnym wyborem. Tego typu psychoterapia jest również odpowiednia dla osób, które preferują strukturalne i praktyczne podejście do rozwiązywania problemów.

Ważne przeciwwskazania

Chociaż badania potwierdzają szeroką skuteczność tego nurtu, nie każda osoba jest odpowiednim kandydatem na pacjenta. Longmore i Worrell (2007) w “Clinical Psychology Review” zwracają uwagę, że CBT wymaga aktywnego zaangażowania i gotowości do konfrontowania się z trudnymi myślami i emocjami. 

Próba pomocy może być również mniej skuteczna dla osób z głęboko zakorzenionymi problemami osobowości, choć specjalistyczne odmiany jak Dialectical Behavior Therapy (DBT) zostały opracowane specjalnie dla tych przypadków. Niektórzy pacjenci preferują bardziej eksploracyjne podejścia terapeutyczne, które skupiają się na przeszłości i dynamice nieświadomej, niż na praktycznych rozwiązaniach “tu i teraz”.

Ważne jest również, aby mieć realistyczne oczekiwania – CBT wymaga czasu, wysiłku i cierpliwości zarówno od pacjenta, jak i terapeuty.

Terapia CBT online - nowoczesne możliwości leczenia

Rozwój technologii cyfrowych otworzył nowe możliwości w dostępie do specjalistów. Metaanaliza Anderssona i Titova (2014) opublikowana w “World Psychiatry” wykazała, że internetowe interwencje mogą być równie efektywne jak tradycyjna terapia twarzą w twarz, szczególnie w przypadku zaburzeń lękowych i depresji.

Carlbring i współpracownicy (2018) w “Cognitive Behaviour Therapy” przeprowadzili zaktualizowany przegląd systematyczny porównujący terapię internetową z tradycyjną. Wyniki pokazują, że terapia online oferuje podobne korzyści terapeutyczne, przy jednoczesnej większej dostępności i elastyczności. Jest to szczególnie ważne dla osób mieszkających w mniejszych miejscowościach, gdzie dostęp do wykwalifikowanych terapeutów może być ograniczony.

Wybierając terapię online, zwróć uwagę na kwalifikacje terapeuty, bezpieczeństwo platformy i możliwość nawiązania dobrej relacji terapeutycznej mimo braku bezpośredniego kontaktu. Badania pokazują, że kluczowe jest zachowanie wszystkich elementów struktury CBT również w tym formacie, w tym prac domowych, ćwiczeń praktycznych i regularnego monitorowania postępów.

Kobieta w słuchawkach siedzi przy kuchennym stole, uśmiechając się, gdy delektuje się kubkiem i patrzy na laptopa - być może angażując się w terapię poznawczo-behawioralną. W tle widoczne są półki i szafki kuchenne.

Rozpocznij terapię online w Holisticum

Jeśli interesuje cię terapia w nurcie poznawczo-behawioralnym, platforma Holisticum oferuje możliwość łatwego znalezienia odpowiedniego specjalisty.  Możesz wybrać terapeutę, który specjalizuje się w CBT i ma doświadczenie w pracy z problemami podobnymi do twoich.

Terapia online daje ci wygodę i elastyczność – możesz uczestniczyć w sesjach z domu, oszczędzając czas na dojazdy. Wszyscy specjaliści współpracujący z Holisticum mają odpowiednie doświadczenie i kwalifikacje. Pierwsze kroki w kierunku lepszego zdrowia psychicznego możesz zrobić już dziś, wybierając odpowiedniego psychoterapeutę na naszej platformie.

Wybrane źródła naukowe:

Andersson, G., & Titov, N. (2014). Advantages and limitations of Internet-based interventions for common mental disorders. World Psychiatry, 13(1), 4-11. doi: 10.1002/wps.20083

Beck, A. T., & Clark, D. A. (1997). An information processing model of anxiety: Automatic and strategic processes. Behaviour Research and Therapy, 35(1), 49-58. doi: 10.1016/S0005-7967(96)00069-1

Bledsoe, S. E., & Grote, N. K. (2006). Treating depression during pregnancy and the postpartum: A preliminary meta-analysis. Research on Social Work Practice, 16(2), 109-120.

Butler, A. C., Chapman, J. E., Forman, E. M., & Beck, A. T. (2006). The empirical status of cognitive-behavioral therapy: A review of meta-analyses. Clinical Psychology Review, 26(1), 17-31. doi: 10.1016/j.cpr.2005.07.003

Carlbring, P., Andersson, G., Cuijpers, P., Riper, H., & Hedman-Lagerlöf, E. (2018). Internet-based vs. face-to-face cognitive behavior therapy for psychiatric and somatic disorders: An updated systematic review and meta-analysis. Cognitive Behaviour Therapy, 47(1), 1-18. doi: 10.1080/16506073.2017.1401115

Cuijpers, P., Berking, M., Andersson, G., Quigley, L., Kleiboer, A., & Dobson, K. S. (2013). A meta-analysis of cognitive-behavioural therapy for adult depression, alone and in comparison with other treatments. The Canadian Journal of Psychiatry, 58(7), 376-385. doi: 10.1177/070674371305800702

Dennis, C. L., & Hodnett, E. (2007). Psychosocial and psychological interventions for treating postpartum depression. Cochrane Database of Systematic Reviews, 17(4), CD006116.

Harvey, A. G., Watkins, E., Mansell, W., & Shafran, R. (2004). Cognitive behavioural processes across psychological disorders: A transdiagnostic approach to research and treatment. Oxford University Press.

Hofmann, S. G., Asnaani, A., Vonk, I. J., Sawyer, A. T., & Fang, A. (2012). The efficacy of cognitive behavioral therapy: A review of meta-analyses. Cognitive Therapy and Research, 36(5), 427-440. doi: 10.1007/s10608-012-9476-1

Hollon, S. D., Stewart, M. O., & Strunk, D. (2006). Enduring effects for cognitive behavior therapy in the treatment of depression and anxiety. Annual Review of Psychology, 57, 285-315. doi: 10.1146/annurev.psych.57.102904.190044

Longmore, R. J., & Worrell, M. (2007). Do we need to challenge thoughts in cognitive behavior therapy? Clinical Psychology Review, 27(2), 173-187. doi: 10.1016/j.cpr.2006.08.001

Artykuł przygotowany przez zespół psychoterapeutów Holisticum z weryfikacją merytoryczną na podstawie aktualnych badań naukowych. Przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu terapii warto skonsultować się z wykwalifikowanym psychoterapeutą. W przypadku myśli samobójczych lub ostrego kryzysu psychicznego niezwłocznie skontaktuj się z odpowiednią służbą medyczną.
Zastrzeżenie medyczne: Ten artykuł ma charakter edukacyjny. W przypadku problemów zdrowia psychicznego skonsultuj się z wykwalifikowanym specjalistą.

Zobacz też:
Pierwszy krok
może być
łatwiejszy
Zniżka 20PLN
na pierwszą sesję
KOD: HOLI20
*Wpisz podczas dokonywania płatności